![\"\"](\"https:\/\/www.zeytinburnumag.org\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/s200_shuhei.kimura.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
<\/p>\n
Tsukaba \u00dcniversiteesi insan ve Sosyal Bilimler Fak\u00fcltesi K\u00fclt\u00fcrel
\nAntropoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u2019den Do\u00e7.Dr.\u015eheuhei K\u0130MURA
\nT\u00fcrkiye ‘6 \u015eubat’ depremine ili\u015fkin saha raporu
\nGiri\u015f ‘
\nY\u00fczy\u0131l\u0131n feraketi’, 6 \u015eubat 2023’te T\u00fcrkiye’nin G\u00fcneydo\u011fusunu vuran
\niki b\u00fcy\u00fck depremden kaynaklanm\u0131\u015f, T\u00fcrkiye ve Suriye’nin geni\u015f bir
\nb\u00f6lgesinde a\u011f\u0131r hasara yol a\u00e7m\u0131\u015ft\u0131. T\u00fcrkiye’de 11 ilde 50.000’den fazla
\ninsan hayat\u0131n\u0131 kaybetti, 38.000’e yak\u0131n bina y\u0131k\u0131ld\u0131 (AFAD 2023). 16-
\n29 A\u011fustos 2023 tarihleri aras\u0131nda T\u00fcrkiye’deki ‘6 \u015eubat’ felaketinin
\niyile\u015fme s\u00fcrecine ili\u015fkin k\u0131sa s\u00fcreli saha ara\u015ft\u0131rmas\u0131 yapt\u0131m. \u0130ki
\nara\u015ft\u0131rma sorum vard\u0131: Birincisi, 1999 Marmara Depremi’ni (’17
\nA\u011fustos’) ya\u015fayanlar, felaketin erken safhas\u0131nda etkilenenler i\u00e7in ne
\nyapt\u0131lar? \u0130kincisi, etkilenen b\u00f6lgelerde iyile\u015fme s\u00fcreci nas\u0131l ilerledi?
\n\u0130stanbul\u2019a geldi\u011fim g\u00fcn \u00e7e\u015fitli yerlerde \u201817 A\u011fustos\u2019un y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fc
\netkinlikleri yap\u0131l\u0131yordu ve \u201817 A\u011fustos\u2019tan 6 \u015eubat\u2019a\u2019 s\u00f6z\u00fc \u00e7ok
\nduyuluyordu. Bu, T\u00fcrk toplumunun, Marmara depreminden
\n\u00f6\u011frendiklerini yeniden g\u00f6zden ge\u00e7irmesi i\u00e7in \u00f6nemli bir f\u0131rsatt\u0131. 19 ve
\n20 A\u011fustos’ta, \u0130stanbul ve Yalova’daki Mahalle Afet G\u00f6n\u00fcll\u00fcleri
\nDerne\u011fi’nin (MAG) birka\u00e7 \u00fcyesiyle, afetten sonraki ilk g\u00fcnlerde
\netkilenen b\u00f6lgelerdeki arama kurtarma faaliyetleri s\u0131ras\u0131nda
\nya\u015fad\u0131klar\u0131 deneyimler hakk\u0131nda r\u00f6portaj yapt\u0131m. 21-27 A\u011fustos
\ntarihleri aras\u0131nda, afet sonras\u0131nda rehabilitasyonun ilerleyi\u015fini
\ng\u00f6zlemlemek ve afetzedeler, g\u00f6n\u00fcll\u00fcler, sivil toplum kurulu\u015fu (STK)
\n\u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 ve belediye g\u00f6revlileriyle g\u00f6r\u00fc\u015fmek \u00fczere, afetten etkilenen
\nb\u00f6lgeleri (Adana, Gaziantep, Hatay ve Kahramanmara\u015f) ziyaret ettim.
\nKabaca bir de\u011ferlendirme olarak \u015fu \u00fc\u00e7 noktay\u0131 belirtiyorum:
\n\u00d6ncelikle, depremin beklenmedik b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda,
\n‘6 \u015eubat’ depreminin ana hasar nedeni ’17 A\u011fustos’ depremiyle
\nayn\u0131yd\u0131: kalitesiz binalar ve bu t\u00fcr binalar\u0131n yap\u0131lmas\u0131na olanak
\nsa\u011flayan sosyo-politik mekanizma.1 \u015eu \u00fcnl\u00fc s\u00f6z\u00fc bir kez daha
\nhat\u0131rlamal\u0131y\u0131z:
\nBu ba\u011flamda, in\u015faat ruhsatlar\u0131n\u0131n verilmesinde yerel y\u00f6netimlerin rol\u00fc
\n\u00e7ok \u00f6nemlidir. Erzin Belediye Ba\u015fkan\u0131 g\u00f6zalt\u0131na al\u0131nd\u0131
\nMedya, ka\u00e7ak yap\u0131 ruhsat\u0131 vermeyerek tek bir binan\u0131n \u00e7\u00f6kmesini
\n\u00f6nledi\u011fini iddia etti.
\nFakat Deprem Dede: ‘Deprem \u00f6ld\u00fcrmez, bina \u00f6ld\u00fcrme’. \u0130kincisi, Afet
\nve Acil Durum Y\u00f6netimi
\nKurum (AFAD) yard\u0131m ve kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 b\u00fct\u00fcnle\u015fik ve \u00e7ok
\ndaha etkin bir \u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirdi
\neski organizasyonlardan daha Ancak mekanizmas\u0131 baz\u0131 alanlarda
\nyeterince iyi \u00e7al\u0131\u015fmad\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc
\nhasar\u0131n boyutu hakk\u0131nda. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fcs\u00fc, kurtarma faaliyetlerinin h\u0131z\u0131 ve
\netkinli\u011findeki farkl\u0131l\u0131klar
\nEtkilenen b\u00f6lgelerde bu s\u00fcrenin giderek daha \u00f6nemli hale gelece\u011fini
\ng\u00f6zlemledim. \u0130\u00e7in gerekli
\nSavunmas\u0131z ki\u015fileri geride b\u0131rakmaktan ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in kurtarma
\npolitikalar\u0131n\u0131 ve faaliyetlerini yak\u0131ndan izleyin
\n\u015eekil 1. Antakya’n\u0131n merkez il\u00e7esi, Hatay. Yazar\u0131n foto\u011fraf\u0131. 23
\nA\u011fustos 2023.
\n2. Afetin hemen ard\u0131ndan yap\u0131lacak acil m\u00fcdahaleler
\nDaha \u00f6nce de belirtildi\u011fi gibi AFAD, afetlere acil m\u00fcdahaleden
\nsorumludur. ’17’den sonra
\nA\u011fustos depreminde T\u00fcrkiye’nin kamusal afet m\u00fcdahale sistemi
\nFederal gibi yeniden d\u00fczenlendi
\nAcil Durum Y\u00f6netim Ajans\u0131 (FEMA), merkezi organizasyon. Genel
\nM\u00fcd\u00fcrl\u00fck
\ndi\u011ferleri yerel belediyenin \u00f6neminden \u015f\u00fcphe ediyor. Adana
\nB\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi yetkililerinden V. Bey,
\nYasa d\u0131\u015f\u0131 in\u015faat\u0131 \u00f6nlemeye y\u00f6nelik mevcut yasadaki sorunlara i\u015faret
\nediyor: birincisi, cezalar bunu yeterince \u00f6nleyecek kadar d\u00fc\u015f\u00fck; Ve
\n\u0130kincisi, ka\u00e7ak bir binan\u0131n y\u0131k\u0131lmas\u0131 mahkeme karar\u0131 gerektirdi\u011finden
\nzaman al\u0131c\u0131d\u0131r. Bay V \u00f6yle olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ima etti
\nBelediye de\u011fil, risk bilincinin olmay\u0131\u015f\u0131 ve k\u00e2r amac\u0131 g\u00fctmemesi
\nnedeniyle su\u00e7lanmas\u0131 gereken vatanda\u015flar.
\nAcil Durum Y\u00f6netimi (TAY) kurulmu\u015f ve 2009 y\u0131l\u0131nda AFAD’a
\nd\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.
\ns\u00fcreci, daha \u00f6nce afet m\u00fcdahalesinden sorumlu kurulu\u015flar, Bay\u0131nd\u0131rl\u0131k
\nBakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n
\nAfet Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc, Sivil Savunma M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve TAY kapat\u0131ld\u0131.
\nAFAD 2018 y\u0131l\u0131nda
\n\u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 bir kurum olarak yeniden d\u00fczenlendi.
\nPrensip olarak bir afet meydana geldi\u011finde AFAD’\u0131n etkilenen
\nb\u00f6lgelerdeki il \u015fubeleri harekete ge\u00e7er.
\nkurtarma operasyonlar\u0131 yapmak, etkilenenlere yard\u0131m malzemeleri
\nda\u011f\u0131tmak, \u00e7ad\u0131r kentler (\u00e7ad\u0131r kent) kurmak ve
\ndaha sonra ge\u00e7ici konut bloklar\u0131 (konteyner kent) in\u015fa edin. Daha
\nsonra baz\u0131 \u00e7ad\u0131r sakinleri
\ne\u011fer g\u00fcvenliyse evlerine d\u00f6n\u00fcn; ancak evlerini kaybedenler ge\u00e7ici
\nolarak bir konteynere ta\u015f\u0131n\u0131yor
\nkonut blo\u011fu. Ge\u00e7ici konut bloklar\u0131, orada ya\u015fayanlar i\u00e7in yard\u0131m
\nda\u011f\u0131t\u0131m noktalar\u0131 olarak g\u00f6rev yap\u0131yor.
\nresmen malzeme yard\u0131m\u0131 yap\u0131lacak. Bu d\u00f6nemde AFAD, a\u011f\u0131r hasar
\ng\u00f6ren binalar\u0131 y\u0131k\u0131yor.
\nfelaketten zarar g\u00f6rd\u00fc ve kal\u0131c\u0131 konutlar in\u015fa etti. Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z
\ng\u00f6r\u00fc\u015fmelere g\u00f6re
\nKahramanmara\u015f ve Gaziantep illerinde AFAD’\u0131n etkilenenlere y\u00f6nelik
\nd\u00fczenli destek sistemi
\niyi \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcld\u00fc. Bu g\u00f6r\u00fc\u015fme s\u0131ras\u0131nda art\u0131k aile kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 iddia
\nediyorlard\u0131.
\nillerinde \u00e7ad\u0131rda ya\u015famak zorunda kalanlar. Ancak bu do\u011frusal \u00e7izim,
\nger\u00e7ek hayattaki bir dizi olay\u0131 g\u00f6z ard\u0131 edebilir.
\nsorunlar ve bu t\u00fcr sorunlar\u0131 olan insanlar\u0131 d\u0131\u015far\u0131da b\u0131rakma riski
\n‘6 \u015eubat’ felaketinin b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc senaryonun planland\u0131\u011f\u0131 gibi i\u015flemesine
\nengel oldu.
\nBirincisi, \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 olmayan bir \u015fekilde, olay\u0131n hemen ard\u0131ndan yard\u0131m
\nve malzeme da\u011f\u0131t\u0131m\u0131 yap\u0131lmad\u0131.
\nplanland\u0131\u011f\u0131 gibi y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc. Pek \u00e7ok kurulu\u015f ve ki\u015fi yard\u0131mlar\u0131 kendi
\nimkanlar\u0131yla yurt d\u0131\u015f\u0131nda da\u011f\u0131tt\u0131.
\nAFAD\u2019\u0131n merkezi sistemi. Bu sadece kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 yaratmakla
\nkalmad\u0131, ayn\u0131 zamanda yetersizli\u011fi de telafi etti.
\nAFAD’dan destek \u0130kincisi, genel \u00f6l\u00fcmlerin \u00e7o\u011funun meydana geldi\u011fi
\nHatay’da, hasar
\no kadar \u015fiddetliydi ki toparlanma h\u0131z\u0131 di\u011fer illerin \u00e7ok gerisinde kald\u0131.
\nAlt\u0131 ayl\u0131kken bile,
\nbir\u00e7ok ki\u015fi \u00e7ad\u0131rlarda ya\u015famaya devam etti ve dolay\u0131s\u0131yla ge\u00e7ici
\nbar\u0131nmalarda ya\u015fayan insanlar\u0131n y\u00fczdesi
\nkompleksleri nispeten d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fc (B\u00f6l\u00fcm 4’teki vakalara bak\u0131n\u0131z). Bu,
\nge\u00e7ici konut bloklar\u0131n\u0131n
\nyard\u0131m da\u011f\u0131t\u0131m noktas\u0131 olarak i\u015flev g\u00f6remedi ve bu da bir\u00e7ok ki\u015finin
\nyard\u0131m alamamas\u0131na neden oldu. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc,
\nBir\u00e7ok ki\u015finin a\u011f\u0131r hasarl\u0131 binalar\u0131 y\u0131kmay\u0131 reddetmesi muhtemelen
\nAFAD a\u00e7\u0131s\u0131ndan beklenmedik bir durumdu.
\nevler ve a\u00e7\u0131lan davalar, hasarl\u0131 binalar\u0131n sorunsuz bir \u015fekilde
\nkald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 engelledi. Bu y\u00f6nler
\nGelecekteki afetlerde dikkate al\u0131nmal\u0131d\u0131r.
\nG\u00f6zlemledi\u011fim uygun bir acil m\u00fcdahale \u00f6rne\u011fi, en \u015fiddetli krizlerden
\nbiri olan \u0130slahiye’de ya\u015fand\u0131.
\nGaziantep’te zarar g\u00f6ren il\u00e7eler Ge\u00e7ici konut blo\u011funun ba\u015fkan\u0131 Bilal’e
\ng\u00f6re, vali
\n\u0130l\u00e7enin (kaymakam) ba\u015f\u0131ndan beri AFAD ile i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde komutas\u0131
\nvard\u0131. O zamandan beri
\nGaziantep \u015fehrinin merkezi b\u00f6lgesi ciddi bir hasar g\u00f6rmemi\u015fken,
\nGaziantep B\u00fcy\u00fck\u015fehir Belediyesi de
\ng\u00fcc\u00fcn\u00fc \u0130slahiye’ye yard\u0131ma y\u00f6nlendirdi. B\u00f6ylece h\u0131zl\u0131 ve s\u00fcrekli
\ndestek alabilecektir (h\u0131zl\u0131 seri)
\nyard\u0131m) su ve yiyecek i\u00e7in. Yard\u0131m, polis ve jandarma gibi di\u011fer
\nkurumlar\u0131n deste\u011fiyle
\n\u0130htiya\u00e7lar iyi da\u011f\u0131t\u0131lm\u0131\u015f ve y\u0131l sonunda temel ihtiya\u00e7 sorunu
\n\u00e7\u00f6z\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fc.
\nFelaketin \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc g\u00fcn\u00fc. Ayr\u0131ca kurtarma faaliyetleri sorunsuz bir
\n\u015fekilde ger\u00e7ekle\u015ftirildi (s\u0131k\u0131nt
\nolmad\u0131) ve ba\u015fka kay\u0131p ceset (kay\u0131p ceset) bulunamad\u0131.
\n\u015eekil 2. Kahramanmara\u015f’taki konteyner pazar\u0131. Yazar\u0131n foto\u011fraf\u0131. 25
\nA\u011fustos 2023
\nBuna kar\u015f\u0131l\u0131k, Hatay’da g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz ki\u015filer olay\u0131n hemen sonras\u0131nda
\nortam\u0131n kaotik oldu\u011funu bildirdiler.
\nfelaketten. Samanda\u011f’daki yerel bir gazeteden gazeteci olan Ali, ordu
\nda dahil hi\u00e7bir yard\u0131m\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.
\nve polis, felaketin ard\u0131ndan 4 g\u00fcn boyunca geldi. Yerel halk bizzat
\ninsanlar\u0131 kurtarmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131
\nenkaz alt\u0131nda (enkaz alt\u0131nda kalanlar) jenerat\u00f6r, vin\u00e7 ve k\u00fcrek (kep\u00e7e)
\nolmadan
\nbu giri\u015fimler her zaman ba\u015far\u0131l\u0131 olmad\u0131 ve bir\u00e7ok insan “g\u00f6zlerinin
\n\u00f6n\u00fcnde \u00f6ld\u00fc” (g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde gitti).
\nAltyap\u0131yla ilgili (alt\u0131yap\u0131) zorluklarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131lar: deprem
\nnedeniyle ana yollar hasar g\u00f6rd\u00fc ve
\nAra\u00e7larla dolup ta\u015fan bu durum, ciddi trafik s\u0131k\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na neden oldu
\nve en hasarl\u0131 b\u00f6lgelere ula\u015f\u0131m\u0131 zorla\u015ft\u0131rd\u0131.
\nalanlar. \u0130skenderun’da tan\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6n\u00fcll\u00fc \u00e7al\u0131\u015fan \u00d6zden, depremin
\nard\u0131ndan ya\u015fananlar\u0131 anlatt\u0131.
\nNormalde 1,5 saat s\u00fcren Antakya’ya ba\u015fka bir ilden 8 saatte ula\u015f\u0131ld\u0131.
\nKamu kurumlar\u0131
\n(kamu) etkilenen insanlar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap veremedi. 60’l\u0131
\nya\u015flar\u0131ndaki Defneli itiraf etti
\n\u0130lk d\u00f6rt g\u00fcn\u00fc hi\u00e7bir destek almadan d\u0131\u015far\u0131da ge\u00e7irdi, ard\u0131ndan ‘zorla
\nyiyecek ve su almaya zorland\u0131’
\nyerel bir pazardan’.
\nBu ko\u015fullar alt\u0131nda AFAD d\u0131\u015f\u0131nda kendili\u011finden yard\u0131m gruplar\u0131
\na\u011flar\u0131 olu\u015ftu.
\nkontrol. \u00c7ok say\u0131da kurum ve ki\u015fi b\u00f6lgeye gelerek yard\u0131m da\u011f\u0131tmaya
\n\u00e7al\u0131\u015ft\u0131.
\nsahip olmak. Yerel halk onlar\u0131 g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak destekledi. Antakyal\u0131
\nBayan N, ba\u015fvuru yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.
\nAFAD sertifikas\u0131na sahip oldu\u011fundan AFAD g\u00f6n\u00fcll\u00fcs\u00fc olarak
\n\u00e7al\u0131\u015fmay\u0131; ancak ba\u015fvuru s\u00fcreci olarak
\nkarma\u015f\u0131kt\u0131, i\u015fi b\u0131rakt\u0131 ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc bir yard\u0131m grubuna kat\u0131ld\u0131. T\u00fclin,
\netkili bir kad\u0131n sivil aktivist.
\nSerinyol, yurt i\u00e7inden ve yurt d\u0131\u015f\u0131ndan t\u0131rlarla g\u00f6nderilen yard\u0131m
\nmalzemelerini, yard\u0131m ekipleriyle b\u00f6lgedeki k\u00f6ylere da\u011f\u0131tt\u0131.
\nYakla\u015f\u0131k 300 gencin yard\u0131m\u0131na ko\u015fuldu. T\u00fclin’e g\u00f6re koordinasyon
\neksikli\u011fi kesinlikle b\u00fcy\u00fck bir sorundu.
\nSorun: Farkl\u0131 ki\u015filer farkl\u0131 zamanlarda farkl\u0131 e\u015fyalar getirip da\u011f\u0131tt\u0131.
\nHer ne kadar bir koordinasyon
\nVali (koordinasyon valisi) resmi olarak atanm\u0131\u015f ve etkilenen
\nb\u00f6lgelerde \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.
\nK\u0131sa bir s\u00fcre i\u00e7inde rotasyonla transfer edilir. T\u00fclin ve di\u011ferleri i\u00e7in
\nbu d\u00fczeni yeniden kurmak zaman al\u0131c\u0131yd\u0131.
\nYeni guvern\u00f6rlerin her biriyle g\u00f6reve geldi\u011fi andan itibaren ileti\u015fim.
\nG\u00f6n\u00fcll\u00fc gruplar\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda baz\u0131 belediyeler etkilenen ki\u015filere kendi
\nyard\u0131mlar\u0131 konusunda destek sa\u011flad\u0131.
\nkendine ait (yani AFAD\u2019dan ayr\u0131). Baz\u0131lar\u0131 bize personel s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ve
\nyetersizli\u011finden bahsetti.
\nAFAD ve K\u0131z\u0131lay’\u0131n yerel \u015fubelerinden. Aksine, yerel belediye yereli
\ntan\u0131yordu.
\nTopluluklar\u0131n durumu iyi ve yard\u0131m malzemelerini da\u011f\u0131tmak i\u00e7in
\nyeterli insan g\u00fcc\u00fc vard\u0131. Kamu kurumlar\u0131 aras\u0131nda
\nFelaket sonras\u0131nda dikkat \u00e7eken \u00e7al\u0131\u015fma ise Adana Sosyal Dayan\u0131\u015fma
\nve Yard\u0131mla\u015fma Derne\u011fi oldu.
\nVakf\u0131 (SDYV). Stok y\u00f6netimi konusunda uzman \u00f6zel \u015firketlerle
\ni\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde SDYV depolanan,
\nYard\u0131m malzemelerinin ihtiya\u00e7 sahibi topluluklara h\u0131zl\u0131 ve do\u011fru bir
\n\u015fekilde s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131lmas\u0131, kodlanmas\u0131 ve da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131.
\nArsuz’da belediye memuru olan Bay H, depremlerin ard\u0131ndan ‘hatta
\nh\u00fck\u00fcmet enkaz alt\u0131ndayd\u0131 (Devlet bile enkaz alt\u0131ndayd\u0131)’. B\u00f6ylece
\n‘uykusuz’ \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar,
\nailelerini daha g\u00fcvenli yerlere b\u0131rak\u0131yorlar. Arsuz’da valilik ve yerel
\nbelediye olu\u015fturuldu
\nEtkilenen alanlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndan gelen malzemelerin depoland\u0131\u011f\u0131 b\u00fcy\u00fck
\nbir depodaki koordinasyon merkezi
\nsaklanm\u0131\u015f. S\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131r, tasnif eder, kaydeder ve teslim ederler
\n(s\u0131n\u0131flama, ay\u0131rma, kayit, payla\u015f\u0131m\/da\u011f\u0131t\u0131m)
\nmallar insanlara. Bay H, Hatay’da bu s\u00fcreci ilk ba\u015flatan\u0131n Arsuz
\noldu\u011funa inan\u0131yor.
\nVali her g\u00f6revliye b\u00f6lgesel bir sorumluluk alan\u0131 (sorumlu b\u00f6lge) atad\u0131.
\nAFAD d\u0131\u015f\u0131nda
\nmahalle muhtarlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla 38 mahalleye (mahalle) g\u0131da ve \u00e7ad\u0131r
\nda\u011f\u0131tt\u0131lar.
\nYetkililerin yan\u0131 s\u0131ra bireysel g\u00f6n\u00fcll\u00fcler (bireysel g\u00f6n\u00fcll\u00fcler) ve \u00f6zel
\n\u015firket \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 da var.
\nYard\u0131m malzemelerini birlikte ta\u015f\u0131d\u0131k.
\nBay H, Arsuz’a ilk gelen halk deste\u011finin Sakaryal\u0131 yetkililer oldu\u011funu
\nhat\u0131rlatt\u0131. Geldiler
\n‘[Biz de afetzede oldu\u011fumuz i\u00e7in] ne hissetti\u011finizi biliyoruz (siz
\nanlar\u0131n\u0131z)’ yazan bir bayrak ast\u0131.
\nMart ay\u0131 sonuna kadar malzemeleri da\u011f\u0131tmakla me\u015fguld\u00fcler. Bay H,
\nSerinyol’daki T\u00fclin’e benzer \u015fekilde \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:
\nbu yard\u0131m iyi koordine edilmemi\u015fti; baz\u0131 g\u00fcnlerde b\u00fcy\u00fck bir fazlal\u0131k
\nvard\u0131; di\u011fer g\u00fcnlerde ise bir
\nciddi k\u0131tl\u0131k.
\nUN-OCHA, tart\u0131\u015fmal\u0131 olsa da, etkilenen b\u00f6lgelerdeki farkl\u0131 akt\u00f6rleri
\nkoordine etme giri\u015fimi olarak,
\nYakla\u015f\u0131k 20-25 yard\u0131m grubuyla (hem uluslararas\u0131 hem de T\u00fcrk)
\nhaftal\u0131k toplant\u0131lar (haftal\u0131k toplant\u0131)
\ngruplar). Ayr\u0131ca g\u00f6n\u00fcll\u00fc olan Bayan N gibi bir\u00e7ok grup ve ki\u015fi
\nWhatsApp kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi.
\nuluslararas\u0131 bir STK’da. Daha \u00f6nceki bir a\u015famada, sosyal medya
\nileti\u015fimde \u00f6nemli bir rol oynuyordu.
\nEtkilenen alanlar ve koordinasyon faaliyetleri hakk\u0131nda bilgi. \u0130nsanlar
\nkendi foto\u011fraflar\u0131n\u0131 ve videolar\u0131n\u0131 \u00e7ektiler.
\ng\u00fcncel durumlar\u0131 ak\u0131ll\u0131 telefonlar\u0131n\u0131 kullanarak sosyal medyada
\npayla\u015ft\u0131lar. WhatsApp, Instagram ve
\nEn \u00e7ok Facebook kullan\u0131l\u0131rken Twitter o kadar fazla kullan\u0131lmad\u0131.
\n\u015eekil 3. AFAD Kahramanmara\u015f \u015eubesi, Kahramanmara\u015f. Foto\u011fraf:
\nyazar. 25 A\u011fustos 2023.
\n3. Arama ve kurtarma: MAG vakas\u0131
\nMahalle Afet G\u00f6n\u00fcll\u00fcleri (MAG, Mahalle Afet G\u00f6n\u00fcll\u00fcleri) bir T\u00fcrk
\nSTK’s\u0131d\u0131r (sivil toplum)
\n17 A\u011fustos depreminden sonra kuruldu. Mahalle g\u00f6n\u00fcll\u00fc gruplar\u0131ndan
\nolu\u015fan bir a\u011fd\u0131r
\nafetin hemen ard\u0131ndan mahallelerinde yard\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fcten bir
\nkurulu\u015ftur. 20 y\u0131ll\u0131k ge\u00e7mi\u015finde,
\nMAG \u00fcyeleri yol kazalar\u0131na, orman yang\u0131nlar\u0131na, bina \u00e7\u00f6kmelerine ve
\ndi\u011fer felaketlere kar\u0131\u015ft\u0131
\nitfaiye ve sivil savunma gibi kamu kurumlar\u0131yla i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde. Onlar
\nd\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcnkendilerini deneyimli afet g\u00f6n\u00fcll\u00fcleri olarak; ancak son
\ny\u0131llarda AFAD bu tutumunu de\u011fi\u015ftirdi.
\nHerkesin afet b\u00f6lgelerinde g\u00f6n\u00fcll\u00fc olarak \u00e7al\u0131\u015fabilmesi i\u00e7in AFAD
\ntaraf\u0131ndan sertifikaland\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekiyor. MAG
\n\u00dcyeler, arama kurtarma faaliyetlerine kat\u0131l\u0131mlar\u0131n\u0131 etkileyen AFAD
\nsertifikas\u0131n\u0131 talep etmemeye karar verdi
\n‘6 \u015eubat’ facias\u0131 sonras\u0131 faaliyetler
\nB\u00fcy\u00fck depremler T\u00fcrkiye’nin g\u00fcneydo\u011fusunu vurur vurmaz MAG
\n\u00fcyeleri arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131.
\nWhatsApp ve b\u00f6lgeye ula\u015fmaya karar verdi. Yalova’da AFAD’\u0131n yerel
\n\u015fubesiyle temasa ge\u00e7tiler.
\n12 \u00fcyenin (yedi erkek ve be\u015f kad\u0131n) etkilenen b\u00f6lgelere u\u00e7akla
\nula\u015fmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 oldu. Geriye d\u00f6n\u00fcp bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, olabilir
\nOtob\u00fcs yerine u\u00e7a\u011fa binmek en iyi karar olmad\u0131 \u00e7\u00fcnk\u00fc geride
\nb\u0131rakmak zorunda kald\u0131lar
\nArama ve kurtarma ekipmanlar\u0131. Kayseri’ye indikten sonra
\nKahramanmara\u015f’a giderek
\nAFAD’dan talimat alarak bir hafta boyunca kurtarma faaliyetlerinde
\nbulundu. ile birlikte \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar
\nYerel halk, insanlar\u0131 enkaz alt\u0131ndan kurtarmak i\u00e7in seferber oldu.
\nAncak \u0130stanbul’da vali onlar\u0131 etkilenen b\u00f6lgelere g\u00f6nderme konusunda
\nisteksizdi. Ya\u015fl\u0131 birine sordular
\nAFAD \u0130stanbul \u015fubesinden tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 ve Zeytinburnu ve
\nKa\u011f\u0131thane’den deprem g\u00fcn\u00fc gece yar\u0131s\u0131 u\u00e7akla etkilenen b\u00f6lgeye
\nula\u015f\u0131ld\u0131. Tan\u0131k oldular
\nkaotik bir durum. Koordinat\u00f6r valilerin de aralar\u0131nda bulundu\u011fu
\nyetkililer durumu kontrol edemedi. Onlar
\nDurumun ‘\u00e7ok korkun\u00e7’ oldu\u011fu Nurda\u011f\u0131’nda ertesi sabah erkenden
\n\u00e7al\u0131\u015fmaya ba\u015flad\u0131. Oldu
\nSon derece so\u011fuk. Buna haz\u0131rl\u0131kl\u0131 olmalar\u0131na ra\u011fmen parmaklar\u0131
\ndonuyordu. \u015euna \u015fahit oldular: ‘\u0130nsanlar’
\ndonarak \u00f6l\u00fcyorlard\u0131 (insanlar donarak \u00f6ld\u00fc)’. Kurtarma
\noperasyonlar\u0131n\u0131 erkekler ger\u00e7ekle\u015ftirdi, kad\u0131nlar da yard\u0131m sa\u011flad\u0131
\nilk yard\u0131m. Yerel halk\u0131n onlara ula\u015f\u0131p ‘Ailem’ demesi onlar i\u00e7in
\nduygusal a\u00e7\u0131dan zordu.
\nEnkaz alt\u0131nda, yard\u0131m edin’ deyince tan\u0131mad\u0131klar\u0131 biri sosyal medya
\n\u00fczerinden onlarla ileti\u015fime ge\u00e7ti
\n‘Adresini bir arkada\u015f\u0131n\u0131zdan ald\u0131m ama arkada\u015f\u0131m hala kurtar\u0131lmay\u0131
\nbekliyor’ dedi.
\nve b\u00f6yle bir yer, l\u00fctfen ona yard\u0131m edin’. \u0130lk iki g\u00fcn yiyecekleri
\ns\u0131n\u0131rl\u0131yd\u0131 ve dinlenecek yerleri yoktu. Onlar
\nDinlenmek i\u00e7in d\u0131\u015far\u0131da ate\u015f yakt\u0131m. So\u011fuktan korunmak i\u00e7in \u015fenlik
\nate\u015fleri yakt\u0131lar. Kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131klar\u0131 pek \u00e7ok zorlu\u011fun aras\u0131nda
\ntuvaletler vard\u0131. Temiz bir tuvalet bulamad\u0131lar; bu nedenle tuvaleti
\nolabildi\u011fince az kullanmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131lar
\nolas\u0131. Be\u015f g\u00fcn Nurda\u011f\u0131’nda, ard\u0131ndan alt\u0131 g\u00fcn Antakya’da \u00e7al\u0131\u015f\u0131p
\n\u0130stanbul’a d\u00f6nd\u00fcler.
\nAntakya Nurda\u011f\u0131’ndan daha a\u011f\u0131r etkilendi. Antakya’da bir \u00e7imento
\nfirmas\u0131 onlara \u00fcs kurma izni verdi
\nonlar\u0131n faaliyetleri.
\nBu deneyim onlara okulda ald\u0131klar\u0131 e\u011fitimin \u00f6nemini bir kez daha fark
\nettirdi.
\nMAG ve MAG faaliyetlerinin \u00f6nemi. ‘6 \u015eubat’ facias\u0131n\u0131n ard\u0131ndan
\nkentteki ki\u015fi say\u0131s\u0131 artt\u0131
\n\u0130stanbul ve di\u011fer yerlerden MAG e\u011fitimi almay\u0131 teklif edenlerin say\u0131s\u0131
\nartt\u0131. MAG \u00fcyeleri
\n\u0130nsanlar\u0131n fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131n artmaya devam edece\u011fini umuyoruz.
\nG\u00f6z ard\u0131 edilmemesi gereken bir di\u011fer \u00f6nemli husus ise baz\u0131 \u00fcyelerin
\n\u015fikayet\u00e7i oldu\u011fudur.
\npsikolojik travma. Bir \u00fcye \u015funlar\u0131 ifade etti:
\nEtkilenen b\u00f6lgeden d\u00f6nd\u00fckten sonra gece 3 veya 4’e kadar
\nuyuyamad\u0131m.
\nB\u00f6lgedeki kad\u0131nlar ve \u00e7ocuklar. Bu kulaklar\u0131mda \u00e7\u0131nl\u0131yordu.
\nD\u00f6nd\u00fckten sonra arabam\u0131 s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcmde,
\n\u00c7o\u011fu zaman bir \u015feyin olmas\u0131ndan ya da \u00fczerime bir binan\u0131n
\ny\u0131k\u0131lmas\u0131ndan endi\u015felenirim.
\nSadece hayatta kalanlar i\u00e7in de\u011fil kurtar\u0131c\u0131lar i\u00e7in de psikolojik
\ndeste\u011fe ihtiya\u00e7 vard\u0131r.
\n\u015eekil 4. Yalova’da bir MAG konteyneri. Yazar\u0131n foto\u011fraf\u0131. 18 A\u011fustos
\n2023.
\n4. Etkilenen alanlar\u0131n d\u0131\u015f\u0131ndan destek
\nDepremin ard\u0131ndan hayatta kalanlara destek olmak i\u00e7in \u00e7e\u015fitli gruplar
\n\u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Baz\u0131 STK\u2019lar bu alanda faaliyet g\u00f6steriyordu.
\ndepremden \u00f6nceki b\u00f6lge. Uluslararas\u0131 kurulu\u015flar, yerel (T\u00fcrk)
\nSTK’lar, dini kurulu\u015flar,
\nve bireysel g\u00f6n\u00fcll\u00fcler etkilenen b\u00f6lgelere ko\u015ftu. Y\u00fczlerce grup
\noldu\u011fundan \u015f\u00fcpheleniyorum.doru\u011fa ula\u015fmak; ancak bu gruplar\u0131n
\nbir\u00e7o\u011fu benim ziyaretimden \u00f6nce b\u00f6lgelerdeki faaliyetlerini
\ndurdurmu\u015f g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu.
\nBurada Alevi ve Ermeni Ortodoks cemaatlerinin (cemaat)
\nfaaliyetlerini aktar\u0131yorum.
\nKiliseler. Muhataplar\u0131ma g\u00f6re Alevilerin ibadethaneleri (cemevi) ve
\nkiliseleri
\nEtkilenen b\u00f6lgelerin d\u0131\u015f\u0131ndaki Ermeni Ortodokslar\u0131n b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131,
\nmalzemelerin ta\u015f\u0131nmas\u0131nda merkez g\u00f6revi g\u00f6r\u00fcyordu.
\ninananlar evlerinden etkilenen insanlara getirildi. Bu kurumlar\u0131n
\ny\u00f6neticileri
\nbu mallar\u0131 etkilenen b\u00f6lgelerdeki ibadethanelere veya kiliselere teslim
\netti. Destekleri etkili oldu
\nTedarik\u00e7iler ve al\u0131c\u0131lar ortak bir inanc\u0131 payla\u015ft\u0131klar\u0131 i\u00e7in g\u00fcvenilir ve
\ng\u00fcvenilirdir. Eriklibaba temsilcileri
\n\u0130stanbul’daki cemevi, malzeme ve yiyecekle Hatay’a gitti, a\u015f\u00e7\u0131,
\nma\u011fdurlara bir\u00e7ok yemek ikram etti
\niyi kar\u015f\u0131lanan insanlard\u0131. Bir Ermeni kilisesinin bulundu\u011fu Vak\u0131fl\u0131’da
\nhalk,
\nSamanda\u011f’da deprem sonras\u0131 d\u0131\u015far\u0131dan yard\u0131m alan ilk topluluk k\u00f6y
\noldu. Yapabilirlerdi
\nhatta ihtiya\u00e7 fazlas\u0131 yard\u0131m malzemelerini kom\u015fu topluluklarla
\npayla\u015fabilirsiniz.
\n\u015eekil 5. Hatay Vak\u0131fl\u0131’daki kilise. Yazar\u0131n foto\u011fraf\u0131. 22 A\u011fustos 2023.
\nBaz\u0131 gruplar acil m\u00fcdahalede bulunmaya \u00e7al\u0131\u015fsa da baz\u0131lar\u0131 daha
\nfazlas\u0131n\u0131 yapmaya kararl\u0131yd\u0131.
\ns\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir faaliyetler, di\u011fer becerikli kurulu\u015flardan maddi destek
\nalma. A\u015fa\u011f\u0131daki
\nfaaliyetleri i\u00e7in fiziksel temellere sahip olan kurulu\u015flar\u0131n iki \u00f6rne\u011fidir:
\nAncak dikkat \u00e7ekicidir
\nfaaliyetlerini s\u00fcrd\u00fcrmekte sorunlar ya\u015famalar\u0131na ra\u011fmen grup
\n\u00fcyelerinin b\u00fcy\u00fck bir k\u0131sm\u0131n\u0131n
\ng\u00f6n\u00fcll\u00fcler ve faaliyetlere kat\u0131l\u0131mlar\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda herhangi bir (veya
\nyeterli) gelir elde etmiyorlar. Onlar
\nDi\u011fer kurulu\u015flar\u0131n deste\u011finin ne kadar s\u00fcrece\u011fini \u00f6ng\u00f6remiyorum.<\/p>\n
Durum 1: Tomruksuyu’nda bir destek \u00fcss\u00fc
\nYusuf depremin ard\u0131ndan kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na kat\u0131ld\u0131. Birka\u00e7 g\u00fcn
\nsonra \u015funu hissetti:
\nD\u0131\u015f deste\u011fi koordine etmek gerekiyor. Yusuf’un iki akrabas\u0131 ve
\n\u0130stanbullu bir ki\u015fiyle birlikte
\nDepremin ikinci g\u00fcn\u00fcnde bir araya gelerek bir g\u00f6n\u00fcll\u00fc ve malzeme
\nmerkezi kurdu.
\ng\u0131da, sa\u011fl\u0131k \u00fcr\u00fcnleri ve hijyen \u00fcr\u00fcnleri. Antakya, Samanda\u011f ve Defne
\nil\u00e7eleri b\u00f6l\u00fcn\u00fcyor
\nK\u00fc\u00e7\u00fck b\u00f6lgelere 3 veya 4 g\u00f6n\u00fcll\u00fcden olu\u015fan ekipler halinde mal
\nda\u011f\u0131tt\u0131lar. Yusuf’a g\u00f6re yakla\u015f\u0131k olarak
\nOnlarla 100 g\u00f6n\u00fcll\u00fc \u00e7al\u0131\u015ft\u0131. Bu g\u00f6n\u00fcll\u00fcler onlar\u0131n \u015fehirler aras\u0131nda
\nileri geri seyahat etmelerine yard\u0131mc\u0131 oldu.
\n\u0130stanbul, \u0130zmir ve Adana’daki b\u00f6lgeler ve evleri.
\n20 \u015eubat’taki \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc depremden sonra \u015fimdiki yerlerine ta\u015f\u0131nd\u0131lar.
\nArazi ait
\nGen\u00e7lik ve Spor Bakanl\u0131\u011f\u0131’na (Gen\u00e7lik ve Spor Bakanl\u0131\u011f\u0131) \u00e7ad\u0131r olarak
\nkullan\u0131lmas\u0131 planland\u0131.
\nkasaba veya ge\u00e7ici bir konut kompleksi. Ancak y\u00f6re halk\u0131 kendi
\nevlerinde \u00e7ad\u0131r kurmay\u0131 tercih etti.
\nbah\u00e7eler; bu nedenle buras\u0131 bo\u015f kald\u0131. Mahalle muhtar\u0131ndan kabul
\nal\u0131nd\u0131ktan sonra
\nburay\u0131 kullanmaya ba\u015flad\u0131. \u0130lk \u00f6nce iki \u00e7ad\u0131r kuruldu. Faaliyetleri
\ngeni\u015fledik\u00e7e say\u0131lar\u0131 da artt\u0131.
\n\u00c7ad\u0131rlar da artt\u0131. Yerel \u00e7ocuklara sosyopsikolojik, sa\u011fl\u0131k ve e\u011fitim
\ndeste\u011fi sa\u011fl\u0131yorlar.
\nAyr\u0131ca psikolog arkada\u015flar\u0131ndan biri de \u00e7ocuklar\u0131n bak\u0131m\u0131na y\u00f6nelik
\netkinlikler (etkinlik) ve oyunlar (oyun) d\u00fczenledi.
\n\u00e7ocuklar\u0131n psikolojik yaralar\u0131 Her ne kadar yasal olarak ayn\u0131 e\u011fitimi
\nvermelerine izin verilmese de
\nokul olarak meslek kurslar\u0131, sanat at\u00f6lyeleri, \u00e7ocuklara ve kad\u0131nlara
\ny\u00f6nelik etkinlikler vb. d\u00fczenleyebilirler.
\nYakla\u015f\u0131k 1.000 \u00e7ocu\u011fun kay\u0131t edilmesiyle faaliyetlerine devam
\netmektedir.
\nVaka 2: Dayan\u0131\u015fma G\u00f6n\u00fcll\u00fcleri (\u0130skenderun)
\nDayan\u0131\u015fma G\u00f6n\u00fcll\u00fcleri, 1999 depreminin ard\u0131ndan, depremin
\nyetersizli\u011fine tepki olarak \u00f6rg\u00fctlendi.
\nAfetzedelere, \u00f6zellikle de \u00e7ocuklara y\u00f6nelik kamu deste\u011finin haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131.
\nDevam ettiler
\n20 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir faaliyet g\u00f6stermektedir. Politikalar\u0131 etkilenen
\ninsanlar\u0131n ihtiya\u00e7lar\u0131na (ihtiya\u00e7) yan\u0131t vermektir.
\nDefne’deki faaliyetlerine ‘6 \u015eubat’ depreminin ikinci g\u00fcn\u00fcnde s\u0131cak
\nhava da dahil olmak \u00fczere ba\u015flad\u0131lar.
\nEnkaz alt\u0131nda yemek servisi ve kurtarma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131. Yolda \u00e7ok
\nsay\u0131da cesetle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131lar
\nSamanda\u011f sokaklar\u0131 (can pazar\u0131). Defne’de malzemeleri depolamak
\ni\u00e7in bir spor salonu kullanabilirler.
\n\u015eekil 6. Tomruksuyu \u00dcss\u00fc, Tomruksuyu, Hatay. Yazar\u0131n foto\u011fraf\u0131. 22
\nA\u011fustos 2023
\nEtkilenen k\u00f6ylere da\u011f\u0131t\u0131lmak \u00fczere yiyecek, araba, telefon, jenerat\u00f6r
\nve \u0131s\u0131tma (soba). Bir s\u00fcre sonra,
\n\u0130skenderun’da cemevinin bulundu\u011fu yere bir \u00fcs daha kurdular.
\n\u0130skenderun’da vard\u0131
\narama kurtarma, yard\u0131m malzemeleri da\u011f\u0131tma ve s\u0131cak yemek servisi
\nyapmaya kararl\u0131d\u0131r. Zirvede hizmet ettiler
\nbir seferde iki bin \u00f6\u011f\u00fcn yemek. O d\u00f6nemde olduk\u00e7a nostaljik bir
\n\u015fekilde anlatt\u0131lar bize; her ak\u015fam, hepsi
\ng\u00f6n\u00fcll\u00fcler bir \u015fenlik ate\u015finin ba\u015f\u0131nda bulu\u015ftular ve birbirlerine o g\u00fcn
\nneler yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ve neler yapt\u0131klar\u0131n\u0131 anlatt\u0131lar.
\nertesi g\u00fcn yapacakt\u0131. Bu, farkl\u0131 topluluklar\u0131n farkl\u0131 ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap
\nvermek i\u00e7in yap\u0131ld\u0131.
\nMevcut tesis ad\u0131 ge\u00e7en cemevinin \u00f6n\u00fcne in\u015fa edilmi\u015ftir. Site bir
\nvatanda\u015f taraf\u0131ndan sa\u011fland\u0131
\niki y\u0131ll\u0131k bir s\u00f6zle\u015fme yoluyla. Haneleri ge\u00e7indirmek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck,
\nprefabrik bir bina in\u015fa ettiler.
\nb\u00fcy\u00fck, kapal\u0131 yemek odas\u0131 ve birka\u00e7 \u00e7ama\u015f\u0131r makinesi ve du\u015f.
\n\u0130sti\u015farede de bulundular
\ndi\u011fer tesislerin yan\u0131 s\u0131ra herkesin u\u011frayabilece\u011fi merkezler
\n(dayan\u0131\u015fma masas\u0131).
\nAcil kurtarma ve yard\u0131m faaliyetleri bitti\u011finde odaklar\u0131n\u0131 e\u011fitime
\nkayd\u0131rd\u0131lar.
\nEtkilenen k\u00f6ylere da\u011f\u0131t\u0131lmak \u00fczere yiyecek, araba, telefon, jenerat\u00f6r
\nve \u0131s\u0131tma (soba). Bir s\u00fcre sonra,
\n\u0130skenderun’da cemevinin bulundu\u011fu yere bir \u00fcs daha kurdular.
\n\u0130skenderun’da vard\u0131
\narama kurtarma, yard\u0131m malzemeleri da\u011f\u0131tma ve s\u0131cak yemek servisi
\nyapmaya kararl\u0131d\u0131r. Zirvede hizmet ettiler
\nbir seferde iki bin \u00f6\u011f\u00fcn yemek. O d\u00f6nemde olduk\u00e7a nostaljik bir
\n\u015fekilde anlatt\u0131lar bize; her ak\u015fam, hepsi
\ng\u00f6n\u00fcll\u00fcler bir \u015fenlik ate\u015finin ba\u015f\u0131nda bulu\u015ftular ve birbirlerine o g\u00fcn
\nneler yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ve neler yapt\u0131klar\u0131n\u0131 anlatt\u0131lar.
\nertesi g\u00fcn yapacakt\u0131. Bu, farkl\u0131 topluluklar\u0131n farkl\u0131 ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap
\nvermek i\u00e7in yap\u0131ld\u0131.
\nMevcut tesis ad\u0131 ge\u00e7en cemevinin \u00f6n\u00fcne in\u015fa edilmi\u015ftir. Site bir
\nvatanda\u015f taraf\u0131ndan sa\u011fland\u0131
\niki y\u0131ll\u0131k bir s\u00f6zle\u015fme yoluyla. Haneleri ge\u00e7indirmek i\u00e7in b\u00fcy\u00fck,
\nprefabrik bir bina in\u015fa ettiler.
\nb\u00fcy\u00fck, kapal\u0131 yemek odas\u0131 ve birka\u00e7 \u00e7ama\u015f\u0131r makinesi ve du\u015f.
\n\u0130sti\u015farede de bulundular
\ndi\u011fer tesislerin yan\u0131 s\u0131ra herkesin u\u011frayabilece\u011fi merkezler
\n(dayan\u0131\u015fma masas\u0131).
\nAcil kurtarma ve yard\u0131m faaliyetleri bitti\u011finde odaklar\u0131n\u0131 e\u011fitime
\nkayd\u0131rd\u0131lar.
\n\u0130skenderun’daki \u00fcsse oyun odas\u0131 ve derslik olarak kullan\u0131lan 8
\nkonteyner kuruldu
\nresim veya foto\u011fraf\u00e7\u0131l\u0131k dersleri gibi hobi derslerinin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer.
\nAyr\u0131ca kurduklar\u0131
\n\u00e7ocuklar\u0131n voleybol ve futbol oynayabilece\u011fi bir oyun alan\u0131 ve kapal\u0131
\nalanda egzersiz yap\u0131labilecek bir spor salonu. \u0130\u00e7inde
\nAyr\u0131ca \u00fcss\u00fc ziyaret etti\u011fimizde bir basketbol sahas\u0131 yap\u0131ld\u0131.
\nKad\u0131nlar\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesi i\u00e7in,
\nS\u00fcrekli olarak psikososyal destek (piskososyal yard\u0131m) sa\u011fland\u0131 ve 24
\nsaat bebek bak\u0131m\u0131 i\u00e7in yer sa\u011fland\u0131.
\n(bebek mamas\u0131) kuruldu.
\n\u0130lk etapta hedefler \u00e7ad\u0131rlarda ya\u015fayanlar olsa da \u015fu anki hedefler k\u0131rsal
\nkesimdeydi
\n\u00fcss\u00fcn yak\u0131n\u0131ndaki k\u00f6yler. Kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 te\u015fvik i\u00e7in k\u00f6ylere giderek meclis
\ntoplant\u0131lar\u0131 d\u00fczenliyorlar.
\netkilenen insanlar aras\u0131nda yard\u0131m (dayan\u0131\u015fma). Ayr\u0131ca olabilecek
\nmakalelerin \u00fcretilmesinde de onlara destek oluyorlar.
\ngelir elde etmek i\u00e7in sat\u0131l\u0131r (\u00fcretim at\u00f6lyesi).
\nDaha \u00f6nce de belirtildi\u011fi gibi, etkilenenlerin ihtiya\u00e7lar\u0131na (ihtiya\u00e7)
\nyan\u0131t verecek \u015fekilde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 gerekti\u011fine inan\u0131yorlar.
\ninsanlar. Hatay’\u0131n toparlanmas\u0131nda hayatta kalanlar\u0131n \u00f6ncelikli akt\u00f6r
\nolmas\u0131 gerekti\u011fine inanarak destek verdiler.
\nhayatta kalanlar\u0131n bir dernek (depremzedeler derne\u011fi) kurmas\u0131.
\nG\u00f6n\u00fcll\u00fc tiyatro e\u011fitmeni \u00d6zden’e g\u00f6re Dayan\u0131\u015fma Derne\u011fi art arda
\nkalan tek ki\u015fiydi
\n\u0130skenderun’da yard\u0131m faaliyetlerinde bulunan gruplar faaliyetlerini
\ndurdurdu. Faaliyetleri g\u00f6r\u00fcnmesine ra\u011fmen
\netkileyici, ya\u015fam ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc faaliyetler aras\u0131nda yeterli dengeyi
\nkorumak \u00f6nemli bir zorluktur.
\n\u015eekil 7. Dayan\u0131\u015fma Derne\u011fi \u00e7ad\u0131r\u0131, \u0130skenderun, Hatay. Yazar\u0131n
\nfoto\u011fraf\u0131. 24 A\u011fustos 2023.
\nvaka 3: Sinesalon Derne\u011fi (Defne)
\nSinesalon Derne\u011fi’nin Defne’de Mo\u011fol tarz\u0131 \u00e7ad\u0131rlarla bak\u0131ml\u0131 bir
\ntesisi var.
\n\u00e7ad\u0131r ve konteyn\u0131rlardan olu\u015fan bir kompleksin yan\u0131nda. Orada \u00e7al\u0131\u015fan
\ngen\u00e7 bir kad\u0131n g\u00f6n\u00fcll\u00fc bize \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:
\nSeyhan Belediyesi ve Borusan Holding taraf\u0131ndan finansal olarak
\ndesteklendi. Faaliyetleri \u015funlar\u0131 i\u00e7erir:
\nanaokulu \u00e7a\u011f\u0131ndaki \u00e7ocuklara y\u00f6nelik e\u011fitimler, resim ve drama
\nat\u00f6lyeleri, ilkokul \u00e7a\u011f\u0131ndaki \u00e7ocuklara y\u00f6nelik film g\u00f6sterimleri
\nilkokul ya\u015f\u0131 ve GSE s\u0131navlar\u0131na haz\u0131rlanan \u00f6\u011frenciler i\u00e7in s\u0131n\u0131flar.
\nK\u0131sa bir s\u00fcreli\u011fine ziyaret ettik
\nAncak \u00e7ocuklar\u0131n burada ders \u00e7al\u0131\u015fmaktan keyif ald\u0131klar\u0131n\u0131
\ng\u00f6zlemledik. Ona g\u00f6re bir e\u011fitim merkezi olarak
\nSadece kom\u015fu \u00e7ad\u0131rkentin de\u011fil, kom\u015fu mahallenin \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 da
\na\u011f\u0131rl\u0131yorlar,kendi evlerinde ya\u015fayanlar.
\n\u015eekil 8. Sinesalon Derne\u011fi merkezi, Defne, Hatay. Yazar\u0131n foto\u011fraf\u0131.
\n23 A\u011fustos 2023.
\n5. Bir\u00e7ok ki\u015fi \u00e7ad\u0131rlarda ya\u015famaya devam ediyor
\nDepremin hemen ard\u0131ndan bir\u00e7ok ki\u015fi evlerine giremedi \u00e7\u00fcnk\u00fc
\nbir deprem daha olursa evlerinin y\u0131k\u0131laca\u011f\u0131ndan korkuyorlard\u0131. Ancak
\nonlar da
\nBo\u015f b\u0131rak\u0131lan evlerin soyuldu\u011funa dair s\u00f6ylentilerden korkuyordu. Bu
\nnedenle bir\u00e7ok ki\u015fi karar verdi
\nevlerinin \u00f6n\u00fcnde kal\u0131p \u00e7ad\u0131r kurarken, di\u011ferleri ise a\u00e7\u0131k alanda \u00e7ad\u0131r
\nkuruyor. deprem riski daha azd\u0131r. Her iki durumda da hava so\u011fuk ve
\nya\u011fmurlu oldu\u011fundan \u00e7ad\u0131rda ya\u015famak zordu.
\nve moral bozucu. Hatta baz\u0131lar\u0131 \u00e7ad\u0131rlara eri\u015fimlerinin olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bile
\niddia etti. Bir tane almak i\u00e7in u\u011fra\u015ft\u0131lar
\nAFAD’dan veya di\u011fer \u00fclkelerden olanlar da dahil olmak \u00fczere di\u011fer
\nkurulu\u015flardan. Baz\u0131 erkekler bize \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:
\ne\u015flerini ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 akrabalar\u0131n\u0131n daha az hasarl\u0131 evlerine b\u0131rakarak
\neski evlerinin yak\u0131n\u0131nda kald\u0131lar.
\nFelaket sonras\u0131 konut ge\u00e7i\u015fine y\u00f6nelik farkl\u0131 yollar vard\u0131.
\nDepremde evleri a\u011f\u0131r hasar g\u00f6rmeyenler ve ge\u00e7ici olarak evlerinde
\nkalanlar
\nAkrabalar\u0131n evleri gibi konaklama yerleri birka\u00e7 hafta kadar sonra ‘i\u00e7
\nmekanda ya\u015famaya’ d\u00f6nebilir. Onlar
\nbunu yapmayanlar ise birka\u00e7 hafta veya ay boyunca \u00e7ad\u0131rlarda
\nya\u015famaya zorland\u0131. Hatay’da \u00e7ok say\u0131da ki\u015fi
\nFelaketin ard\u0131ndan alt\u0131 ay boyunca \u00e7ad\u0131rlarda ya\u015fad\u0131. Daha g\u00fcvenli
\nya\u015famak i\u00e7in \u00e7ad\u0131rlarda kalm\u0131yorlard\u0131
\nortamlar. K\u00f6t\u00fc ya\u015fam ko\u015fullar\u0131na ra\u011fmen bar\u0131nacak yerleri olmad\u0131\u011f\u0131
\ni\u00e7in \u00e7ad\u0131rlarda ya\u015f\u0131yorlard\u0131.
\ncanl\u0131. S\u0131caktan ve ya\u011f\u0131\u015ftan do\u011frudan etkilendiler. \u00c7ad\u0131rda ya\u015famak
\ntoz nedeniyle sa\u011fl\u0131k riski olu\u015fturabilir
\nfareler ve y\u0131lanlar gibi asbest ve ha\u015farat i\u00e7eren. Kamu kurumlar\u0131
\nuygun ko\u015fullar\u0131 sa\u011flayamad\u0131
\nResmi \u00e7ad\u0131r kentlerin d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00e7ad\u0131r sakinlerine ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 ve
\nyeterli yard\u0131m malzemesi sa\u011flanmas\u0131. A\u015fa\u011f\u0131dakiler
\n\u00e7ad\u0131r sakinlerine \u00f6rnekler.
\nDurum 1: (Hasarl\u0131) evinin \u00f6n\u00fcnde \u00e7ad\u0131rda ya\u015famak (Samanda\u011f)
\nYerel bir gazetede \u00e7al\u0131\u015fan gazeteci Ali, evinin \u00f6n\u00fcne kurulan \u00e7ad\u0131rda
\nya\u015f\u0131yordu. Hemen
\ndepremin ard\u0131ndan kendi evinin ayakta kald\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7evresindeki t\u00fcm
\nevlerin ise ayakta kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131.
\nyok edildi. Ancak evinde ya\u015fayamad\u0131. \u00c7ocuklar\u0131n\u0131 ve e\u015fini ba\u015fka bir
\nyere g\u00f6nderdikten sonra
\ng\u00fcvenli bir yer bulup evinin \u00f6n\u00fcne kuma\u015f \u00e7ad\u0131r kurdu ve orada
\nya\u015famaya ba\u015flad\u0131. Daha sonra naylon ald\u0131
\ndestekten \u00e7ad\u0131r. Bir s\u00fcre sonra kar\u0131s\u0131n\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 geri \u00e7a\u011f\u0131rd\u0131.
\n\u00c7ad\u0131rda klima yoktu
\nve son derece s\u0131cakt\u0131. \u00c7ad\u0131rlar\u0131n \u00e7evresinde bazen y\u0131lanlar, fareler ve
\nakrepler g\u00f6r\u00fcl\u00fcyordu. Kar\u0131s\u0131
\nY\u0131lanlardan korkuyordu ama onlara al\u0131\u015fm\u0131\u015ft\u0131.
\nSamanda\u011f’da pek \u00e7ok insan \u00e7ad\u0131rlarda ya\u015f\u0131yor ancak sular\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131
\ni\u00e7in ya\u015fam m\u00fccadelesi veriyorlar.
\nG\u00fcvenli i\u00e7me suyu elde edin. Taraftarlar\u0131n getirdi\u011fi suyla idare etmek
\nzorunda kald\u0131. O vard\u0131
\nDeprem an\u0131nda alt\u0131 ayl\u0131k olan \u00e7ocuk ve babas\u0131 yatalakt\u0131 ancak
\ns\u0131cak su alamay\u0131n; bu nedenle du\u015f almalar\u0131 zorla\u015ft\u0131. Nihayet r\u00f6portaj
\nyapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fcn
\nkendisine ya\u015famak i\u00e7in bir konteyner verildi.
\nDurum 2: St Pierre Kilisesi yak\u0131n\u0131ndaki resmi olmayan \u00e7ad\u0131r kent
\n(Antakya)
\nAntakya’da bir tepe \u00fczerinde bulunan St. Pierre Kilisesi’nin yak\u0131n\u0131nda
\nbir \u00e7ad\u0131r kent vard\u0131.
\nYakla\u015f\u0131k 350 \u00e7ad\u0131r. Resmi bir \u00e7ad\u0131r kenti de\u011fildi ve sakinlerinin \u00e7ok
\naz\u0131 Suriyeliydi.
\nGayri resmi muhtar Ziya Do\u011fru, \u00e7ad\u0131r kentte yakla\u015f\u0131k 1500 ki\u015finin
\nya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tahmin etti muhtemelen her \u00e7ad\u0131rda alt\u0131 veya yedi ki\u015fi
\nya\u015f\u0131yordu. Ancak Ziya’ya g\u00f6re yetkililer
\nmekan\u0131 kapatmak i\u00e7in sadece bir haftalar\u0131 oldu\u011funu ve ayr\u0131lmalar\u0131n\u0131
\n(kald\u0131r\u0131n) istediklerini s\u00f6yledi. Sakinler
\nnereye gideceklerine dair bir a\u00e7\u0131klama olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in endi\u015feliydiler.
\nZiya, bu \u00e7ad\u0131r kasaban\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131nda, nehrin kar\u015f\u0131s\u0131ndaki Hac\u0131 \u00d6mer
\nMahallesi’nde do\u011fdu ve t\u00fcm hayat\u0131 boyunca orada ya\u015fad\u0131.
\ndepreme kadar. Bir zamanlar bir sosyal yard\u0131m derne\u011finin (sosyal
\nyard\u0131mla\u015fma) ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131yd\u0131.
\nmahallesinin ba\u015fkan yard\u0131mc\u0131s\u0131) oldu\u011fundan y\u00f6netim tecr\u00fcbesine
\nsahipti. Hemen
\nDepremden sonra e\u015fini ve \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 akrabalar\u0131n\u0131n yan\u0131na g\u00f6nderip
\nkarde\u015fiyle birlikte mahallesinde kald\u0131.
\nbir bu\u00e7uk ay boyunca fener ve silahla (silah) kasabada devriye gezdi.
\nZiya ilk hafta arabas\u0131nda uyuduktan sonra kendisine bir \u00e7ad\u0131r al\u0131p a\u00e7\u0131k
\nbir alanda kurdu.
\n\u015fimdiki \u00e7ad\u0131r kasabas\u0131. \u0130lk ba\u015fta \u00e7ad\u0131r\u0131 nereden alaca\u011f\u0131n\u0131 bilmiyordu.
\nArkada\u015f\u0131n\u0131n ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcnce
\nZiya, motosikletine binerek hayvan pazar\u0131nda (hayvan pazar\u0131nda)
\n\u00e7ad\u0131r da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ke\u015ffetti.
\nG\u00fcnlerce oraya gitti ama bulamad\u0131. Ziya, \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 bilen bir gence
\n\u015funu sordu:
\nAFAD’dan yard\u0131m Ki\u015fi pazarl\u0131k yapt\u0131 ve sonunda kendisine
\nAFAD’dan de\u011fil K\u0131z\u0131lay’dan \u00e7ad\u0131r sa\u011flad\u0131.
\nZiya’n\u0131n \u00e7ad\u0131r\u0131n\u0131n ard\u0131ndan di\u011ferleri de \u00e7ad\u0131rlar\u0131n\u0131 kurmaya ba\u015flad\u0131 ve
\nortaya \u00e7ad\u0131r kent g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcnde bir ortam \u00e7\u0131kt\u0131. Ziya
\nValiye sordu (vali), ancak \u00e7ad\u0131rkenti resmi olarak tan\u0131mad\u0131
\n(resmile\u015ftirmedi),
\n\u00e7\u00fcnk\u00fc arazi bir kamu kurulu\u015funa de\u011fil, St. Pierre kilisesine aitti. Ziya
\nda ona sordu
\ng\u00fcvenlik g\u00f6revlileri hakk\u0131nda, ancak vali onlar\u0131 sa\u011flamad\u0131. Ancak
\n\u00d6zel Harekat vard\u0131.
\nYak\u0131ndaki \u00f6zel harekat m\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ve personel, ak\u015fam saatlerinde
\nd\u00fczensiz bir \u015fekilde \u00e7ad\u0131rkenti ziyaret etti.
\nBu alanda \u00e7ad\u0131rlar rastgele d\u00fczenlendi. Ziya insanlardan giri\u015fe yak\u0131n
\n\u00e7ad\u0131rlardan \u00e7\u0131kmalar\u0131n\u0131 istedi.
\nDestek\u00e7ilerin bu \u00e7ad\u0131r kente gelmesini kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in a\u00e7\u0131k bir
\nalan yarat\u0131n. Bir lider olarak Ziya biliyor
\n\u00e7ad\u0131r kentte ya\u015fayanlar hakk\u0131nda; \u00f6zel deste\u011fe ihtiyac\u0131 olanlar\u0131n
\n\u00e7ad\u0131rlar\u0131n\u0131 biliyor,
\nengelliler, ya\u015fl\u0131lar, bebekler gibi insanlar ya\u015f\u0131yor. Ziya hem T\u00fcrk\u00e7e
\nhem de Arap\u00e7a bildi\u011fi i\u00e7in
\nT\u00fcrk\u00e7e bilmeyen Suriyelilere bak\u0131yor. Ancak gen\u00e7 nesil Suriyeliler
\nkonu\u015fuyor.
\nRkish.
\nBu \u00e7ad\u0131r kentteki insanlar AFAD’dan s\u0131n\u0131rl\u0131 destek al\u0131yor. Ziya’ya
\ng\u00f6re AFAD bir zamanlar
\nSadece 25 koli malzeme da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131. Bu yard\u0131m \u00f6ncelikle d\u0131\u015f \u00fclkelerden
\ngeldi. Kanadal\u0131
\norganizasyon banyolar\u0131 kurdu. O zamana kadar tuvalet olarak
\nkullanmak i\u00e7in k\u00fcreklerle delik a\u00e7mak zorunda kal\u0131yorlard\u0131.
\nElektrik olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in kullan\u0131m\u0131 zordu. Ayr\u0131ca Antakya’dan da yard\u0131m
\nald\u0131lar.
\nBelediye ve Valilik. Antakya Belediyesi su ve malzeme da\u011f\u0131t\u0131m\u0131n\u0131
\nyap\u0131yor. Orada su deposuydu. Ancak su i\u00e7mek i\u00e7in
\nkullan\u0131lmad\u0131\u011f\u0131ndan \u015fi\u015fe suyu i\u00e7tiler.
\nAntakya Belediyesi de \u00e7\u00f6p toplamaya geliyor ama \u00e7o\u011fu zaman bunu
\nunutuyor. Unuttuklar\u0131nda Ziya arar
\n\u00c7\u00f6pleri belediye toplayacak. \u0130lk ay ak\u015fam yemeklerine destek
\nsa\u011fland\u0131. Dahas\u0131,
\nRamazan ay\u0131nda dini gruplar iftar i\u00e7in yemek getiriyor. Ancak \u00e7ad\u0131r
\nk\u00f6ydeki her aile haz\u0131rl\u0131kl\u0131yd\u0131. kendi yemekleri (kendi se\u00e7enekleriyle).
\nG\u00fcnl\u00fck temizlik kendileri taraf\u0131ndan yap\u0131l\u0131r; Ziya her g\u00fcn bu nedenle
\nZiya’n\u0131n evinin bulundu\u011fu alan\u0131 s\u00fcp\u00fcr\u00fcr.
\ntemiz ve d\u00fczenliydi. Ancak biraz uzaktaki alanlar temiz de\u011fildi.
\nZiya, deprem \u00f6ncesinden beri b\u00f6lgede Suriyelilerle birlikte
\nya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Ziya da
\nZiya’n\u0131n evinde kirac\u0131 olarak Suriyeli bir aile vard\u0131. \u0130lk sakinler
\nyak\u0131ndaki bir l\u00fckse (l\u00fcks) ta\u015f\u0131nd\u0131.
\nmahallesine gidip orijinal evlerini Suriyeliler dahil ba\u015fkalar\u0131na
\nkiralad\u0131lar. Ancak geri d\u00f6nmek zorunda kald\u0131lar
\nOrijinal evleri depremlerde y\u0131k\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in. Bu nedenle ya\u015fayan
\nSuriyeliler
\nKiral\u0131k dairelerdeki vatanda\u015flar depremin ard\u0131ndan evlerinden tahliye
\nedildi.
\n\u00c7ad\u0131r kentte ya\u015fayanlar\u0131n bir di\u011fer endi\u015fesi ise \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 hangi
\nokula g\u00f6nderebilecekleri ve hangi okula g\u00f6nderebilecekleriydi.
\nbunu yapmak i\u00e7in adreslerini de\u011fi\u015ftirmeleri gerekip gerekmedi\u011fi.
\nOkullar hakk\u0131nda hi\u00e7bir bilgileri yoktu.
\nokulun derslere ba\u015flamas\u0131na bir aydan az kalm\u0131\u015ft\u0131.
\n\u015eekil 9. Ziya\u2019n\u0131n \u00e7ad\u0131r kenti, Antakya, Hatay. Yazar\u0131n foto\u011fraf\u0131. 23
\nA\u011fustos 2023.
\nGe\u00e7ici bir konut blo\u011funda ya\u015famak
\nFelaketin ard\u0131ndan \u00e7e\u015fitli yerlerde b\u00fcy\u00fck ge\u00e7ici konut bloklar\u0131
\n(konteyner kent) in\u015fa edildi.
\nAFAD, yerel belediyeler, \u00f6zel sekt\u00f6r ba\u015fta olmak \u00fczere farkl\u0131 kurum
\nve kurulu\u015flar.
\n\u015eirketlerin ve yabanc\u0131 h\u00fck\u00fcmetlerin konteyner ve in\u015faat bloklar\u0131
\nsa\u011flamas\u0131na ra\u011fmen AFAD,
\nbloklar\u0131n y\u00f6netiminden sorumlu tek kurumdur.
\nAfet eylem plan\u0131 (afet eylem plan\u0131) kapsam\u0131nda \u00f6\u011fretmenlerin her
\nblo\u011fu
\nalan. AFAD personeli, polis memurlar\u0131 ve memurlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra her
\nblo\u011fa \u00f6\u011fretmenler atand\u0131.
\nAFAD taraf\u0131ndan istihdam edilen i\u015f\u00e7iler (hayatta kalanlar). Blok
\nsakinlerinin listelerini tutuyorlar, insanlar\u0131 kontrol ediyorlar
\nblo\u011fa girip \u00e7\u0131kma ve malzemeleri her blok birimine da\u011f\u0131tma.
\nDurum 1: Akarsu (Kahramanmara\u015f)
\nAkarsu’da 1.700 binadan olu\u015fan b\u00fcy\u00fck ve geli\u015fmi\u015f bir ge\u00e7ici konut
\nkompleksini ziyaret ettik.
\nve AFAD, \u00dcmraniye Belediyesi (\u0130stanbul) ve dahil olmak \u00fczere farkl\u0131
\nkurulu\u015flar taraf\u0131ndan olu\u015fturulan be\u015f il\u00e7e (etap)
\nGazi Osman Pa\u015fa Belediyesi (\u0130stanbul). \u0130n\u015faat\u0131 erken ba\u015flad\u0131, ilk
\nb\u00f6lge sadece iki tane in\u015fa edildi
\ndepremden haftalar sonra. \u0130l\u00e7elerden \u00dcmraniye Belediyesi’nin
\nyapt\u0131rd\u0131\u011f\u0131 il\u00e7e g\u00f6receli olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131
\nYa\u015famas\u0131 kolay, binalar ile asfalt kaplama aras\u0131ndaki geni\u015f aral\u0131klar
\nsayesinde sakinlerin
\nYa\u011fmurlu bir g\u00fcnde \u00e7amurlanma konusunda endi\u015felenmeniz
\ngerekiyor. Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan’\u0131n \u00e7ok say\u0131da b\u00fcy\u00fck posteri as\u0131ld\u0131
\ng\u00f6r\u00fcnt\u00fclenir. Bir y\u00f6netici bize sakinlerin hizmetlerin yaln\u0131zca
\nkullan\u0131c\u0131lar\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi. Temizlik bile yap\u0131lmad\u0131
\n\u015eekil 10. Kahramanmara\u015f Akarsu’da bir ge\u00e7ici konut blo\u011fu. Foto\u011fraf:
\nyazar. 25 A\u011fustos 2023
\nsakinler taraf\u0131ndan ancak yerel belediye taraf\u0131ndan kiralanan personel
\ntaraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilir.
\nG\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz bir \u00f6\u011fretmen, \u00e7ad\u0131r k\u00f6y\u00fcn\u00fc ilk olarak ba\u015fka bir alanda
\ni\u015fletti\u011fini ve daha \u00f6nce de y\u00f6neticilik yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.
\nKurban Bayram\u0131’ndan (Kurban Bayram\u0131) bu yana yer. Bu g\u00f6reve \u00e7ok
\nsay\u0131da \u00f6\u011fretmen atand\u0131.
\nkarma\u015f\u0131kt\u0131 ve her b\u00f6lgeden sorumlu bir ki\u015fi vard\u0131. Y\u00f6neticiler
\nsakinlerin listesini Google Drive’da payla\u015f\u0131yor
\nve e\u015fitsizlikleri \u00f6nlemek i\u00e7in neyin kime da\u011f\u0131t\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dair uygun
\nkay\u0131tlar\u0131n tutulmas\u0131. ofisi
\nyerel vali toplu konutun yan\u0131nda bulunuyordu.
\nO d\u00f6nemde Kahramanmara\u015f’ta 14 ge\u00e7ici konut kompleksinin
\nbulundu\u011funu bildirdi.
\nve art\u0131k kimse \u00e7ad\u0131rlarda ya\u015fam\u0131yordu. Ge\u00e7ici bar\u0131nma hakk\u0131na sahip
\nolanlar,
\nSahibinin oturdu\u011fu evler depremde hasar g\u00f6r\u00fcp orada ya\u015fayamaz hale
\ngeldi.
\nkiralad\u0131klar\u0131 evlerden tahliye edildiler. Ona g\u00f6re sitede Suriyeli yoktu
\nve
\nSuriyeliler, depremden \u00f6nce Suriyelilere ait ge\u00e7ici konutlarda
\nya\u015f\u0131yordu.
\nDurum 2: \u0130slahiye
\n\u0130slahiye’deki durum B\u00f6l\u00fcm 2’de anlat\u0131l\u0131yor. B\u00fcy\u00fck bir ge\u00e7ici konut
\nkompleksini ziyaret ettik.
\nEmrak Bankas\u0131’n\u0131n konteyner sa\u011flad\u0131\u011f\u0131. B\u00f6lgede 1.000’den fazla hane
\nve 4.000 sakin ya\u015f\u0131yordu.
\nkarma\u015f\u0131k.
\n\u00d6\u011fretmen olan Bilal, kaymakam taraf\u0131ndan orada \u00e7al\u0131\u015fmak \u00fczere
\natand\u0131.
\nKompleksin in\u015faat\u0131na depremden 10 g\u00fcn sonra ba\u015fland\u0131. Kompleks
\nbir arazi \u00fczerine in\u015fa edilmi\u015ftir.
\nbu\u011fday tarlas\u0131yd\u0131. Arazi d\u00fczle\u015ftirildikten sonra konteynerler
\nyerle\u015ftirildi, yataklar ve di\u011fer mobilyalar ve
\nHer konteynerin ayn\u0131 olanaklara sahip olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak i\u00e7in
\narmat\u00fcrler b\u00fcy\u00fck bir dikkatle kuruldu. Her biri
\nBirim, belgeleri (evrak) imzalad\u0131ktan sonra hayatta kalanlara teslim
\nedildi. Ki\u015fisel e\u015fyalar (ki\u015fsel),
\n\u00e7anak \u00e7\u00f6mlek gibi e\u015fyalar konut sakinlerine ait olup, d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131karken
\nyanlar\u0131nda g\u00f6t\u00fcr\u00fclebilir.
\nklima, \u00e7ama\u015f\u0131r makinesi gibi b\u00fcy\u00fck mobilya par\u00e7alar\u0131 (demirba\u015f)
\ngeride b\u0131rak\u0131lmal\u0131d\u0131r
\nd\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131nda.
\nAfetten etkilenen ve ge\u00e7ici olarak \u015fehir d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kmak zorunda kalan
\nancak ya\u015famak isteyen aileler
\nAFAD taraf\u0131ndan arabayla bu komplekse getirildiler. K\u00fclliyeye
\nvard\u0131klar\u0131nda Bilal
\nvaracaklar\u0131 g\u00fcn \u00f6nceden bilgilendirilmi\u015ftir. Yakla\u015f\u0131k 40 aileyi
\na\u011f\u0131rlad\u0131.
\nBilal, konteynerlerde \u00f6zel hayat olmad\u0131\u011f\u0131na inansa da, sadece
\nya\u015famak
\nyapay bir hayat (yapay bir hayat), baz\u0131 insanlar oradaki hayatlar\u0131ndan
\nmemnunlar. Bunun oldu\u011funu san\u0131yor
\nk\u0131smen orada ya\u015fayan insanlar\u0131n elektrik ve su i\u00e7in \u00f6deme yapmak
\nzorunda olmamas\u0131 nedeniyle (ancak o zamanlar
\nG\u00f6r\u00fc\u015fmenin ard\u0131ndan bir su sayac\u0131 tak\u0131lm\u0131\u015ft\u0131 ve o andan itibaren su
\ni\u00e7in para \u00f6demek zorunda kalacaklard\u0131).
\nBilal, sakinlerinin zihinsel durumunun k\u00f6t\u00fc oldu\u011funa inan\u0131yor.
\n\u0130nsanlar yoksulluktan korkuyor (yoksulluk korkusu)
\nve gerekenden daha fazla malzeme elde etmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131n. \u0130nsanlar
\nsosyal pazarda s\u0131raya giriyorlar (burada
\nAFAD’\u0131n kendilerine verdi\u011fi 500 TL ile gece yar\u0131s\u0131ndan itibaren
\nistediklerini al\u0131yorlar.
\n500 TL ile alabilece\u011finiz \u00e7ok \u015fey var. Genel ahlak duygusu bozulmu\u015f
\ngibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyordu
\n(genel ahlak bozuldu). \u0130nan\u00e7l\u0131 insanlar\u0131n ba\u015flar\u0131na bir felaket
\ngeldi\u011finde daha dindar olacaklar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.
\nsan\u0131l\u0131yor ama bu ger\u00e7ekle\u015fmedi.
\nO d\u00f6nemde kal\u0131c\u0131 konut (kalc\u0131 konut) in\u015faat halindeydi ve iki ay
\ni\u00e7inde temin edilecekti
\nDaha sonra. Ancak sadece 1.600 konut in\u015fa edilebilmi\u015fti ve bu rakam,
\nb\u00f6lgede ya\u015fayan t\u00fcm hanelere yetmiyordu.
\n\u0130slahiye’deki ge\u00e7ici konut kompleksleri.
\nKomplekste okulla\u015fma bir sorundu. Bilal’e g\u00f6re orada yakla\u015f\u0131k 600-
\n800 \u00f6\u011frenci ya\u015f\u0131yor.
\nve onlar\u0131n gidebilece\u011fi okullar\u0131n say\u0131s\u0131 yetersiz. \u00d6\u011frenciler m\u00fcstakil
\nokullara giderlerdi.
\npikap arabalar\u0131 (servis).
\n\u015eekil 11. Bir konteynerin i\u00e7i, Samanda\u011f, Hatay. Foto\u011fraf: yazar. 22
\nA\u011fustos 2023
\nVaka 3: Gastronomi Evi (Samanda\u011f)
\nGastronomi Evi’nin yak\u0131n\u0131nda yakla\u015f\u0131k 120 konteynerin yer ald\u0131\u011f\u0131
\nge\u00e7ici bir konut kompleksi vard\u0131.
\nBu ziyaret edilen ilk ge\u00e7ici konut blo\u011fuydu. Giri\u015fte korunan bir kap\u0131
\nvard\u0131.
\npolis memurlar\u0131. Sebeplerini a\u00e7\u0131klamal\u0131 ve giri\u015f izni almal\u0131d\u0131r. \u0130\u00e7inden
\nge\u00e7tikten sonra
\nKap\u0131da y\u00f6neticilerin konteyn\u0131r\u0131na u\u011framak gerekiyor. Etkilenen
\ny\u00f6neticilerle (g\u00f6revli) g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fck
\nYerel belediye taraf\u0131ndan istihdam edilen ki\u015filer. \u00c7o\u011fu ki\u015fi
\nkompleksin d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015f\u0131yordu \u00e7\u00fcnk\u00fc belediye
\ndaha zor ya\u015fam ko\u015fullar\u0131na sahip insanlar\u0131 istihdam etti.
\nKonutunda a\u011f\u0131r hasar (a\u011f\u0131r hasar) oldu\u011fu tespit edilen ki\u015filer ge\u00e7ici
\nyard\u0131ma ba\u015fvurabilir.
\nKonut. AFAD’a ba\u015fvuruyor, listeye al\u0131n\u0131yor ve bir konteynere tahsis
\nediliyor. Ancak oldu\u011fu gibi
\nDi\u011fer kasabalarda ise b\u00f6lgede yeterli say\u0131da konteyner bulunmuyor.
\nYa\u015fl\u0131 bir kad\u0131n bize arabas\u0131n\u0131n i\u00e7ini g\u00f6sterdi.
\nkonteyner. K\u00fc\u00e7\u00fck ama nispeten temiz bir yerdi; bir mutfak, iki yatak,
\nklima,
\nve bir \u00e7ama\u015f\u0131r makinesi. Mahalle sakinleri ayr\u0131ca AFAD’dan yard\u0131m
\nmalzemeleri al\u0131yor.
\nY\u00f6netici Leyla, bu komplekste ya\u015fayanlar aras\u0131nda ciddi bir destek
\nfark\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi.
\nve kendisi gibi bunun d\u0131\u015f\u0131nda ya\u015fayanlar. Y\u00f6netici olarak K\u0131z\u0131lay
\nyard\u0131m malzemelerini vatanda\u015flara da\u011f\u0131tt\u0131.
\nkompleksin sakinleri, ancak kendisi onlardan herhangi bir malzeme
\nalmad\u0131. Ailesi elde etti
\nba\u011f\u0131\u015f yoluyla bir kap (hibe) al\u0131p evlerinin yak\u0131n\u0131na kurarlar. Hi\u00e7bir
\ndestek gelmedi\u011fini iddia etti
\nonlara; AFAD onlara su da\u011f\u0131tt\u0131 ama ki\u015fisel bak\u0131m ve hijyen
\nmalzemeleri da\u011f\u0131t\u0131lmad\u0131.
\nher zaman k\u0131sa.
\nO d\u00f6nemde ailesinde \u00fc\u00e7 y\u0131ld\u0131r para kazanabilen tek ki\u015finin kendisi
\noldu\u011funu s\u00f6zlerine ekledi.
\naylar. Okula gitmek isteyen d\u00f6rt \u00e7ocu\u011fu var. B\u00fcy\u00fck k\u0131z\u0131 kabul edildi
\n\u00fcniversite ve bu sonbaharda ba\u015flayacak; ancak yeterli paras\u0131 yok.
\nDestek
\ndevletin sadece 10.000 TL civar\u0131ndayd\u0131. Depremden \u00f6nce bile
\nkendisine ye\u015fil kart verilmi\u015fti.
\nYeterli geliri olmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ye\u015fil karta ba\u015fvurdu. Leyla ne yapaca\u011f\u0131n\u0131
\n\u015fa\u015f\u0131rm\u0131\u015ft\u0131
\n7. Di\u011fer endi\u015feler
\nZiyaretim s\u0131ras\u0131nda g\u00f6zlemledi\u011fim iyile\u015fme s\u00fcrecinin detaylar\u0131
\nbunlar. Son olarak k\u0131sa bir liste veriyorum
\nBu makalede ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak tart\u0131\u015famad\u0131\u011f\u0131m di\u011fer baz\u0131 endi\u015felerden
\nbaz\u0131lar\u0131 \u015funlard\u0131r: (1) sa\u011fl\u0131k
\nenkazdan kaynaklanan toz (moroz) tehlikesi, (2) etkilenenlerin
\ng\u00f6\u00e7\u00fcn\u00fcn sonu\u00e7lar\u0131 ve (3)
\nmevsimlik tar\u0131m i\u015f\u00e7ilerinin ya\u015fam ko\u015fullar\u0131 \u00fczerindeki etkileri.
\nBinalardan kaynaklanan toz, \u00f6zellikle de asbest i\u00e7eren tozlar \u00f6nemli
\nbir sorundur. Y\u0131k\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 yap\u0131lmal\u0131
\nsu ile yap\u0131lmal\u0131d\u0131r; ancak bir\u00e7ok yerde tozun y\u00fckselmeye devam
\netti\u011fini g\u00f6zlemledik. Ek olarak,
\nenkaz y\u0131\u011f\u0131nlar\u0131 genellikle a\u00e7\u0131k havaya maruz kal\u0131r. Samanda\u011f
\nsahilindeki enkaz depolama alan\u0131nda.
\n“Rekishi Jinrui” (Tarih ve insan) dergisinin No.52 24 MART 2023 tarihinde
\njaponyada ya\u0131nlanm\u0131\u015ft\u0131r<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Tsukaba \u00dcniversiteesi insan ve Sosyal Bilimler Fak\u00fcltesi K\u00fclt\u00fcrel Antropoloji B\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u2019den Do\u00e7.Dr.\u015eheuhei K\u0130MURA T\u00fcrkiye ‘6 \u015eubat’ depremine ili\u015fkin saha raporu Giri\u015f ‘ Y\u00fczy\u0131l\u0131n feraketi’, 6 \u015eubat 2023’te T\u00fcrkiye’nin G\u00fcneydo\u011fusunu vuran iki b\u00fcy\u00fck depremden kaynaklanm\u0131\u015f, T\u00fcrkiye ve Suriye’nin geni\u015f bir b\u00f6lgesinde<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1],"tags":[],"class_list":["post-6371","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-genel"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.zeytinburnumag.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6371","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.zeytinburnumag.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.zeytinburnumag.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zeytinburnumag.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zeytinburnumag.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6371"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/www.zeytinburnumag.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6371\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6373,"href":"https:\/\/www.zeytinburnumag.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6371\/revisions\/6373"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.zeytinburnumag.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6371"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zeytinburnumag.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6371"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.zeytinburnumag.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6371"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}